Forfatterarkiv: bandanders

Har ikkje helseføretaka medansvar for velferdsstaten?

Dei trugar oss med eldrebylgja, denne tsunamien som visstnok, utan tvil, vil utslette velferdsstaten. Men det er vel ikkje alderen i seg sjølv som er problemet? Det er vel heller slik at eldre av ulike årsaker oftare vert mindre sjølvhjelpte og treng meir helsehjelp. Kvart år får mellom 12000 og 15000 menneske hjerneslag her i landet, og hjerneslag er dermed den viktigaste årsaka til funksjonshemming. Tverrfagleg rehabilitering av slagramma har dokumentert god effekt, og mange som elles hadde hamna på institusjon, kan halde fram med å bu heime med mindre hjelp. Sidan dette gjeld så mange, har det stor innverknad på kostnadene til det norske helsevesenet totalt. Då tykkjer eg det er underleg at helseministeren kan sitje stille å sjå på at helseføretaka kuttar i tilbod som utan tvil reduserer dei utfordringane eldrebylgja representerer for velferdsstaten. Om det er slik, no i målstyringa si tid, er det på høg tid å revurdere kriteria for måloppnåing.

Alder, berre eit tal?

Eg hadde tenkt å skrive. Eg hadde tenkt å skrive om Marit Bjørgen og Bruce Cockburn, om åra som går og munnhellet «alder er berre eit tal». Men det vert nok med tanken. Eg berre nemner Bruce Cockburn. Han er 72 år, har gjeve ut 35 plater sidan den første i 1970, er ein briljant gitarist, komponist og tekstforfattar og er nærast nasjonalheilagdom i heimlandet Canada.

Tida si tann og gikta har sett sine spor. Enkelte av glansnummera spelar han ikkje lenger, andre har han måtta endra fingersetjing på for kompensere for redusert fleksibilitet og rekkevidde. Likevel gjev han ut plater som vert rekna mellom dei beste han nokon gong har laga.
Og eg tenkjer: Det er vel det det kjem an på. Å akseptere at no er det her eg står og eg kan ikkje samanlikne meg med den gongen eg sprang raskast, hoppa høgast, spelte fortast eller uroa meg minst om eg ville nå dei høge tonane. Eg må finne ein veg rundt. På fagspråket heiter det visst psykologisk fleksibilitet. Om eg beheld den, kan eg strekke meg til at «alder er berre eit skal».